مجوز چاپ و نشر مختص افراد حقوقی، شرکت ها و موسساتی است که خواهان فعالیت در حوزه چاپ و نشر بصورت قانونی و معتبر هستند. در واقع تنها موسساتی می توانند اقدام به چاپ و یا نشر مقالات، نوشته ها و کتاب ها و مجلات و غیره بکنند که قبلا این مجوز را دریافت کرده باشند. ضمن اینکه تمامی موسسات و یا افراد حقوقی و حقیقی که خواهان عرضه و فروش انواع کتاب ها، مجلات و آثار و محصولات فرهنگی هم هستند نیز باید این مجوز را به همراه جواز کسب و یا جواز بهره برداری دریافت نموده باشند.

شاید اهمیت نشر و چاپ کتاب زیاد باشد و این موضوع بتواند به عنوان یک عنصر فرهنگی در رشد و بهره وری جامعه تاثیر زیادی داشته باشند اما باید این واقعیت را هم پذیرفت که هر نوع کتاب و یا مقاله و یا اثری را نمی توان اثر فرهنگی و قابل چاپ نامید. از این رو موسسات و شرکت هایی که در این حوزه فعالیت می کنند بعد از شناسایی شدن و دریافت این مجوز می توانند آثار نویسندگان مختلف را گرد آوری و بعد از بررسی موضوعات و متن  موجود می توانند بر اساس لازمه ها و استاندارد های تعریف شده از سمت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آن کتاب را در دست چاپ برده و منتشر نمایند.

از این روی کتاب ها و آثاری که نیازمند بررسی محتوای علمی و سنجش اصالت و تناسب متن دارند توسط این موسسات باید بررسی شوند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی صدور مجوز چاپ و نشر می باشد که بر اساس معیارها و پارامترهایی افراد متقاضی برای دریافت این مجوز را بررسی و در صورت داشتن شرایط احراز لازم این مجوز را برای آنها صادر می کند.

نحوه صدور مجوز چاپ و نشر

شرکت ها و موسساتی که قصد دارند در حوزه نشر کتاب و آثار فرهنگی فعالیت داشته باشند باید صاحب مجوز باشند و این مهم برای اعتبار آنها اهمیت زیادی دارد. زیرا نه تنها نمی توانند بدون این مجوز اقدام به نشر اثری بکنند بلکه در صورتیکه اقدام به انتشار هر محتوایی هم بدون مجوز کرده باشند هم فعالیت غیر قانونی انجام داده اند و هم آن اثر وجهه قانونی ندارد.

از این رو حتی نویسندگان ، مولفان و محققان هم تنها  با شرکت های داری مجوز نشر و چاپ کار می کنند. شرکت هایی که کار نشر و چاپ می کنند به غیر از این مجوز به جواز کسب هم نیاز دارند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تنها به شرکت ها و موسساتی مجوز نشر و چاپ را خواهد داد که تمامی شرایط زیر را داشته باشند:

    نداشتن سو سابقه کیفری
    داشتن تابعیت کاملا ایرانی
    نداشتن ورشکستگی به تقصیر و یا محجوریت
    حداقل 25 سال سن
    متاهل بودن
    داشتن کارت معافیت دائم و یا پایان خدمت برای آقایان
    داشتن سند ملکی و یا اجاره نامه محضری و معتبر از محل فعالیت
    داشتن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس و یا معادل آن
    ارائه مستندات لازم مبنی بر داشتن تخصص و تجربه علمی کافی در حوزه چاپ و نشر

بنابراین افرادی که شرایط فوق را داشته باشند می توانند مدارک دال بر اثبات شرایط فوق را به همراه مدارک لازم دیگر که در ادامه توضیح خواهیم داد به اداره ثبت شرکت ها ارسال نمایند تا کارشناسان متخصص این اداره موضوع را بررسی و مراتب را به متقاضی اطلاع رسانی کنند.

در این شرایط اگر مشکلی در مدارک و مستندات نباشد و شرایط لازم را متقاضی داشته باشد پروانه نشر یا جواز نشر و چاپ برای متقاضی صادر می شود. اما اگر شرایط پس از بررسی مناسب تشخیص داده نشود مراتب برای رد درخواست و یا اصلاح مواردی که نیاز به اصلاح و رفع ایراد دارد به مشتری اطلاع رسانی می شود.

مجوز های چاپ و نشر معمولا برای مدت دو سال صادر می شوند. از اصول مهمی که باید افرادی که صلاحیت لازم را برای صدور مجوز پیدا می کنند داشته باشند رعایت موارد زیر است:

    باید یک سر برگ رسمی و معتبر برای مکاتبات و تعاملات اداری انتشاراتی داشته باشند
    شرکت باید صاحب یک برند تجاری و یا لوگو باشد
    شرکت های متقاضی باید مهر شرکت داشته باشند.
    شرکت باید با رعایت نام حقوقی و قالب شرکت نام رسمی خود را روی تابلویی در سر درب شرکت نصب نماید
    شرکت باید آدرس دقیق فعالیت خود را به سازمان شرکت ها بدهد و در صورت تغییر آدرس باید مراتب خیلی زود اطلاع رسانی شود
    هر شرکت انتشاراتی باید یک شماره استاندارد بین المللی کتاب به نام شابک هم از سوی موسسه خانه کتاب دریافت و روی انتشارات خود درج نماید
    شرکت باید اقدام به دریافت فهرست نویسی قبل از انتشار آثار به نام فیپا بکند.
    شرکت هایی که مجوز نشر و چاپ دریافت می کنند باید در مدت مجوز یعنی دو سال حتما 10 عنوان کتاب انتشار دهند.
    شرکت باید در زمان چاپ و نشر یک کتاب قبلا طبق نظارت اداره کل چاپ و نشر را رعایت کرده باشد.
    در زمان چاپ کتاب باید مشخصات کامل ناشر، مولف و غیره به همراه سال و تاریخ نشر و میزان انتشار و غیره را هم در کتاب مشخص نمایند.

مدارک مورد نیاز برای دریافت مجوز چاپ و نشر

    کپی برابر اصل مدارک شناسایی ( کارت ملی و شناسنامه و پایان خدمت)
    کپی برابر اصل آخرین مدرک تحصیلی
    ارائه فرم سوابق فرهنگی که باید دریافت و تکمیل شده باشد
    گواهی عدم سو پیشینه
    جوابیه استعلام فرهنگی حراست
    گواهی آگهی روزنامه ثبت شرکت برای افراد حقوقی

در نظر داشته باشید که مجوز چاپ و نشر تنها برای دو سال اعتبار دارد و در پایان این اعتبار باید متقاضیان اقدام به تمدید دوره بکنند. در این دوره در صورت نداشتن مشکل خاص دارنده جواز راحت می تواند با در دست داشتن مدارک زیر به اداره ثبت شرکت ها مراجعه و مجوز چاپ و نشر خود را برای دو سال دیگر تمدید نماید:

    عکس 4*3 یک عدد
    پروانه نشر و کپی برابر با اصل آن
    درخواست کتبی برای تمدید مجوز که باید در سربرگ شرکت ارائه شده باشد و مدیر شرکت آن را امضا کرده باشد
    ارائه گزارشی از عملکرد انتسارات در زمان دو ساله قبل مجوز
    ارائه گزارش عملکرد موسسه انتشاراتی از موسسه خانه کتاب